Mỗi lần mở chat mới, bạn lại phải dạy AI từ đầu
Project là một phòng riêng cho từng môn học hoặc dự án
Instructions
Cách trợ lý cư xử: vai trò, quy tắc, cách trình bày.
Files
Tài liệu nền của môn: đề cương, bài giảng, bảng tra.
Lịch sử chat
Mọi cuộc trò chuyện của môn này nằm cùng một chỗ.
Không phải tải đi tải lại: mở Project là vào đúng phòng.
Ý tưởng tương tự có ở Claude (Projects) và Gemini (Gems). Tên và tính năng tuỳ gói, tuỳ thời điểm, hãy kiểm tra trước khi dùng.
Ví dụ: Project “Tính toán kết cấu” của một sinh viên
Instructions
- Vai trò: gia sư kết cấu
- Trình bày từng bước, có đơn vị
- Thiếu số liệu thì hỏi lại
- Không bịa số liệu tiêu chuẩn
Files cần nạp
- Đề cương môn học
- Slide bài giảng
- Bảng tra, tiêu chuẩn được phép dùng
- Bài mẫu có lời giải
- Đề đồ án
Cách dùng
- Hỏi bài
- Nhờ kiểm tra lời giải
- Ôn thi
- Giải thích lại chỗ chưa hiểu
Chỉ nạp tài liệu bạn được phép dùng. Bảng tra và tiêu chuẩn: lấy từ nguồn chính thức của trường.
Instructions tốt là bản nội quy cho trợ lý
Bạn là gia sư môn Tính toán kết cấu cho sinh viên năm 3 ngành Xây dựng. 1. Mở đầu mỗi bài bằng sơ đồ tính, các giả thiết và hệ đơn vị (kN, m, MPa). 2. Trình bày từng bước: công thức → thay số → kết quả kèm đơn vị. 3. Thiếu số liệu thì HỎI LẠI, không tự giả định. 4. Số liệu tiêu chuẩn chỉ lấy từ các file đã nạp. Không có thì nói “không có trong tài liệu”, không được bịa. 5. Cuối mỗi bài tự kiểm tra bằng một bài toán quen thuộc, ví dụ dầm đơn giản chịu tải phân bố đều: M = qL²/8, V = qL/2. 6. Chỗ nào không chắc thì gắn nhãn [CẦN KIỂM LẠI]. 7. Khi tôi hỏi lời giải bài tập: hướng dẫn từng bước trước, chỉ đưa đáp án sau khi tôi đã thử làm.
Demo: hỏi thử Project một bài dầm đơn giản
Dầm đơn giản nhịp 6 m, q = 20 kN/m. Tính M, V lớn nhất và vẽ biểu đồ M, V bằng chữ.
Khi AI trả lời, nhìn xem nó có làm đúng nội quy không
Việc kiểm tra: đáp án chuẩn là M = 90 kN·m và V = 60 kN
M lớn nhất = qL²/8
= 20 × 6² / 8
V lớn nhất = qL/2
= 20 × 6 / 2
AI ra khác? Đừng tin. Bảo nó chỉ ra bước nào sai, rồi tự tính tay lại.
Muốn trợ lý làm tốt: dữ liệu rõ, quy trình rõ, kết quả rõ
Dữ liệu vào
- Tên file có ý nghĩa
- PDF chọn được chữ
- Bảng để Excel hoặc CSV
- Một file một chủ đề
Quy trình
- Các bước bạn luôn làm
- Viết thành danh sách bước
- Ví dụ: đọc đề → sơ đồ tính → tính → tự kiểm
Kết quả
- Định dạng đầu ra cố định
- Ví dụ: từng bước, có đơn vị, có nhãn [CẦN KIỂM LẠI]
Dữ liệu chuẩn hoá là nền cho mọi cấp phía sau.
Dữ liệu gọn gàng giúp AI đọc đúng ngay lần đầu
Dữ liệu nhạy cảm không bao giờ lên AI công cộng
Không đưa lên AI công cộng
Hồ sơ, hợp đồng, bản vẽ có thông tin bảo mật của công ty hay khách hàng.
Tài liệu có bản quyền
Chỉ dùng cho cá nhân học tập, không chia sẻ lại.
Ẩn tên, số tiền khi có thể
Che tên người, tên công ty, số tiền trước khi đưa vào.
Bài thực hành 5: lập Project cho một môn của chính bạn
Đạt khi
Ngày xưa người giỏi viết VBA, bây giờ ai cũng dựng được công cụ bằng AI
Nơi dựng: ChatGPT (Canvas) · Claude (Artifacts) · Gemini (Canvas)
Tên tính năng có thể đổi theo thời điểm, hãy kiểm tra trước khi dùng.
Mini-tool dầm: đổi số, biểu đồ đổi theo
Mô tả đủ rõ, AI dựng đúng công cụ
Hãy viết cho tôi MỘT file HTML duy nhất (HTML + CSS + JavaScript thuần), giao diện tiếng Việt, là công cụ tính nhanh dầm đơn giản. ĐẦU VÀO: nhịp L (m), tải phân bố đều q (kN/m), tải tập trung giữa nhịp P (kN), bề rộng b (mm), chiều cao h (mm), mô đun đàn hồi E (MPa). CÔNG THỨC (cộng tác dụng): với q: M = qL²/8, V = qL/2, f = 5qL⁴/(384EI). Với P: M = PL/4, V = P/2, f = PL³/(48EI). I = b·h³/12. Đổi đơn vị: E (MPa) × 10³ = kN/m², I (mm⁴) × 10⁻¹² = m⁴. ĐẦU RA: V lớn nhất (kN), M lớn nhất (kN·m), độ võng lớn nhất (mm), I (cm⁴), EI (kN·m²), kèm biểu đồ lực cắt V và momen M vẽ lại ngay khi tôi đổi số. YÊU CẦU: kiểm tra dữ liệu nhập (số dương, báo lỗi rõ ràng) và ghi chú “công cụ minh hoạ học tập, không dùng để thiết kế thật”. BÀI KIỂM CHỨNG: L = 6, q = 20, P = 0 phải ra M = 90 kN·m, V = 60 kN.
Làm tool đúng cách: chạy thử bằng bài đã biết đáp án
Bài biết đáp án của chúng ta: dầm 6 m, q = 20 kN/m cho M = 90 kN·m.
Bốn công cụ sinh viên Xây dựng có thể tự dựng trong một học kỳ
Tính nội lực dầm nhiều nhịp đơn giản
Vào: sơ đồ nhịp, tải trọng. Ra: biểu đồ M, V.
Bảng bóc khối lượng bê tông – cốt thép
Vào: kích thước cột, dầm, sàn. Ra: khối lượng bê tông, thép.
Tự xuất báo cáo, thuyết minh đồ án
Vào: số liệu đã nhập. Ra: file báo cáo hoàn chỉnh.
Lập tiến độ thi công dạng thanh ngang
Vào: danh sách việc, thời gian, thứ tự. Ra: biểu đồ thanh ngang.
Bài thực hành 6: dựng mini-tool dầm bằng AI của chính bạn
Đạt khi
Hình dung một đội quân AI hỗ trợ bạn, mỗi thành viên chuyên một việc
Ở cấp này, người làm kỹ thuật dùng công cụ như Codex, Claude Code. Nhắc để biết, các bạn chưa cần dùng.
Mỗi bước có Input, Output rõ, và người ký ở cuối
Hub.xaydung.ai: tầm nhìn về một đội AI chuyên ngành xây dựng
Một nơi tập hợp các trợ lý AI
Mỗi trợ lý chuyên một việc của ngành xây dựng.
Được đào tạo bằng nghề
Kiến thức, kỹ năng và quy trình làm việc của người trong ngành.
Con người vẫn là người duyệt và ký
AI hỗ trợ, bạn quyết định.
Chuyển đổi số & tích hợp AI: cấp bạn sẽ gặp khi đi làm
Dữ liệu lớn
Rất nhiều hồ sơ, bản vẽ, số liệu của cả công ty.
Quy trình phức tạp
Nhiều bộ phận, nhiều bước, nhiều người duyệt.
Tối ưu hoá hệ thống
Cả hệ thống chạy tốt hơn, không chỉ một việc lẻ.
Sinh viên thời AI có 7 lợi thế: bốn lợi thế đầu
Học công cụ mới rất nhanh
Chưa có thói quen cũ phải bỏ.
Có gia sư 24/7
Kết cấu, định mức, tiêu chuẩn: hỏi lại đến khi hiểu.
Tự dựng công cụ cho mình
Thay cho cách viết VBA của thế hệ trước.
Một người làm được việc của cả nhóm nhỏ
Đồ án, thuyết minh, bảng tính.
Sinh viên thời AI có 7 lợi thế: ba lợi thế còn lại
Hồ sơ xin việc nổi bật
Có sản phẩm thật, hơn một bảng điểm.
Chi phí gần như bằng không
Công cụ miễn phí hoặc rất rẻ.
Doanh nghiệp xây dựng đang thiếu người
Vừa hiểu nghề, vừa biết AI.
Cũng có 7 thách thức phải nhìn thẳng: bốn thách thức đầu
AI trả lời sai mà vẫn tự tin
Sai một con số, điều khoản, mã tiêu chuẩn là mất tiền hoặc mất an toàn.
Lệ thuộc và hổng nền tảng
Không hiểu bản chất thì không nhận ra kết quả sai.
Người ký mới chịu trách nhiệm
AI không có chứng chỉ hành nghề.
Rủi ro bảo mật
Đưa bản vẽ, hợp đồng, dữ liệu dự án lên AI công cộng.
Cũng có 7 thách thức phải nhìn thẳng: ba thách thức còn lại
Liêm chính học thuật
Dùng minh bạch, không nhờ AI làm hộ bài.
Ai cũng dùng AI thì lợi thế bị san phẳng
Cái phân biệt là chuyên môn và chất lượng câu hỏi.
Dữ liệu ngành Việt Nam chưa đủ
Định mức, đơn giá, quy chuẩn đổi liên tục; hiện trường khó số hoá.
Trong 30 ngày, bạn có thể có sản phẩm đầu tiên cho hồ sơ cá nhân
Tuần 1
Dùng Prompt chuẩn mỗi ngày cho việc học.
Tuần 2
Lập Project cho 1 môn học.
Tuần 3
Dựng 1 mini-tool cho môn tính toán.
Tuần 4
Đưa vào đồ án và hồ sơ cá nhân (portfolio).
Dùng AI an toàn gồm 5 nguyên tắc
Kiểm nguồn
Biết AI lấy thông tin từ đâu, đối chiếu nguồn chính thức.
Kiểm đơn vị
kN hay N, m hay mm: sai đơn vị là sai kết quả.
Kiểm bằng bài biết đáp án
Thử trước với bài đã có lời giải.
Không đưa dữ liệu bảo mật
Hồ sơ, hợp đồng, bản vẽ của công ty và khách hàng.
Khai báo khi dùng AI trong bài nộp
Minh bạch là liêm chính.